پرسش: در امور مربوط به داوری چنانچه طرفین معامله را فسخ یا اقاله نمایند و سپس اختلاف پیدا کنند آیا میتوانند برای حل اختلاف به داور یا داوران رجوع نمایند؟
پاسخ: ارجاع امر به داوری موکول به احراز وجود اختلاف و تراضی طرفین به داوری است، علیهذا اگر معاملهای به سبب فسخ یا اقاله منحل گردد و در نتیجه اصل معامله و یا قرارداد از بین برود، بدیهی است که شرط داوری پیش بینی شده در آن نیز مانند بقیه تعهدات و شروط از بین رفته است مگر اینکه طرفین در مورد
پرسش: در مواردی که به موجب سند رسمی، تشخیص تخلف متعهد، به رأی داور، موکول شده است و داور، نظر خود را درباره آن، داده آیا با صراحت مواد 632 و 661 قانون آیین دادرسی مدنی، اداره ثبت میتواند بر اساس نظر داور به صدور اجراییه مبادرت کند؟
پرسش: در قبال اجرای تصمیمات قطعی شورای داوری که در امور مدنی صادر شده، عشریه اجرا باید اخذ شود یا نه؟
جایگاه صلاحیت محلی در انتخاب داور:
آیا اصحاب دعوی میتواند به تراضی همدیگر اشخاصی را که خارج از حوزه دادگاه استانی که دعوی در آنجا مطرح است اقامت دارند به داوری انتخاب نمایند؟
در مورد پرسش فوق اداره حقوقی بر مبنای نظریه کمیسیون مشورتی حقوق مدنی در تاریخ 1349/03/06 چنین پاسخ داده است:
با توجه به مواد 632 و 633 قانون آیین دادرسی مدنی، اصحاب دعوی میتوانند هر کسی را که بخواهند به داوری خویش انتخاب نمایند. اعم از اینکه داوران منتخب در حوزه دادگاه استان مربوط یا در حوزه دادگاه دیگری مقیم باشند.
بنابراین، حکم تبصره ذیل ماده 650 قانون مزبور فقط ناظر به انتخاب داور از طرف دادگاه بوده و منصرف از انتخاب داور به تراضی اصحاب دعوی است.
نظریه مشورتی مورخ 1349/03/06.
اداره کل حقوقی قوه قضائیه
استعفای داور و تاثیر آن بر داوری، موضوع بسیار مهمی در بررسی حقوقی نهاد داوری بوده که در این نوشتار به اجمال به آن پرداخته شده است.
طرفین قراردادی ضمن سند رسمی، متعهد شدهاند در صورت بروز اختلاف به دادگستری مراجعه نکنند و اختلافات خود را از طریق حکمیت، حل کنند و دو نفر را نیز بهعنوان حکم مرضیالطرفین، انتخاب کرده و به آنان اختیار دادهاند در صورت وجود اختلافنظر، شخص ثالثی را بهعنوان سر داور، انتخاب کنند. یکی از داوران پس از اعلام قبولی، مستعفی میگردد و سر داور نیز هنوز انتخاب نشده است.
آیا هریک از طرفین میتوانند به استناد ماده 637 قانون آیین دادرسی مدنی از دادگاه بخواهد که داور مشترک را انتخاب کند؟
و نیز آیا داور مستعفی میتواند استعفای خود را مسترد و به داوری مبادرت کنند یا نه؟
1- چون از مندرجات قرارداد طرفین به شرح مذکور در استعلام چنین استفاده میشود که توافق طرفین با حل اختلافات ناشی از قرارداد از طریق داوری قطعنظر از شخصیت داوران بوده است؛ لذا با استعفای احد از داوران مشترک و عدم تراضی طرفین در تعیین داور مشترکی به جای او هر یک از طرفین میتوانند با استفاده از مقررات بند 2 ماده 637 قانون آیین دادرسی مدنی، تعیین داور مشترک را از دادگاه درخواست نماید و در مورد سؤال، این امر که داور مستعفی عنوان داور مشترک طرفین را داشته، نه داور اختصاصی یک طرف، تأثیری در امر ندارد.
2- با استعفای داور، سمت داوری او زائل میشود و عدول از آن توسط داور مستعفی، موجب اعاده سمت داوری نیست.
نظریه مشورتی مورخ 26/09/1345 اداره کل حقوقی قوه قضائیه