شاید در نگاه نخست، داوری شرکت ها در روابط و اختلافات تجاری، امری ساده و پسندیده به نظر برسد.

اما حقیقت این است که این مسأله چندان هم ساده و بی گفتگو نیست.

در این نوشتار به بخشی از نکات و مسائل مرتبط به داوری شرکت ها در روابط و اختلافات تجاری می پردازم.

اهلیت شرکت ها برای داوری

اهلیت داور برای داوری یک مسأله اساسی است. اهلیت عام اشخاص حقیقی برای داوری با حیات و بلوغ آنان و اهلیت خاص اشخاص حقیقی در زمینه داوری با نگاهی به تصریحات قانونی درباره ممنوعیت ها و محدودیت های آن از طریق قانون یا قرارداد و شرط داوری، احراز می گردد.

درباره اهلیت اشخاص حقوقی و شرکت ها برای داوری، موضوع تا حدودی متفاوت است.

اهلیت شرکت ها برای داوری را باید بر اساس موضوع فعالیت آنها مبتنی بر موارد مندرج در اساسنامه آنان مورد توجه قرار داد.

اگر تصدی به داوری در اساسنامه یک شرکت، پیش بینی نشده باشد بدیهی است که این مسأله در روابط بین شرکا با مدیران شرکت و در روابط بین مدیران شرکت مفهوم و تاثیر و مسئولیت های خاص خود را خواهد داشت.

مسئولیت مدیران شرکت ها

بدیهی است مدیران شرکتی که در اساسنامه آن داوری به عنوان یک موضوع فعالیت، پیش‌بینی نشده است ،اگر شرکت را به عنوان داور، درگیر داوری در اختلافات و دعاوی اشخاص نمایند در قبال سهامداران و شرکای شرکت برای انجام فعالیتی که خارج از موضوع فعالیت و اهلیت شرکت بوده است مسئولیت شخصی (مسئولیت مدیران شرکتها) خواهند داشت (به ویژه اگر این اقدام آنان منجر به تحمیل هزینه یا خسارت یا ایجاد مسئولیت‌هایی همانند تقصیر داور نیز شده باشد)

بعلاوه شرکت های تجاری اصولاً باید به فعالیت‌های تجاری بپردازند و فعالیت های غیر تجاری از جمله داوری نباید موضوع فعالیت و عملیات اصلی آنان قرار گیرد.

بدیهی است که داوری، یک عمل تجاری، قلمداد نمی شود و تصدی بازرگان و تجار به آن نباید تبدیل به یک فعالیت مستمر و اصلی شود.

اهمیت تصریح به داوری در اساسنامه شرکت ها

به نظر اینجانب داوری شرکت های تجاری در اختلافات بین اشخاص، اگر در موضوع اساسنامه آنها تصریح نشده باشد حتی به صورت موردی و غیرحرفه‌ای هم می تواند با ایراد عدم صلاحیت و فقدان اهلیت برای داور، روبرو شود و سبب ایجاد مسئولیت مدنی برای مدیران در قبال سهامداران و شرکای شرکت و دیگر اشخاص ذیربط گردد.

بنابراین توصیه می شود اگر در اساسنامه شرکت، انجام داوری در ردیف موضوع فعالیت های شرکت قرار نگرفته است مدیران شرکت در قبول و انجام داوری بوسیله شرکت، جانب احتیاط و دقت را نگه دارند.

این بحث را البته نباید با مساله داوری در شرکت‌های تجاری، اشتباه گرفت.

در اساسنامه شرکتهای تجاری نیز می‌توان شرط داوری گذاشت و اختلافات بین شرکا و سهامداران و مدیران شرکت را تا جایی که مغایر با مقررات آمره نباشد از طریق داوری، حل و فصل نمود.

در نوشتار های بعدی نکات و مباحث بیشتری را درباره داوری شرکت ها و همچنین داوری در شرکت ها تقدیم بازدیدکنندگان سایت ایران داوری خواهم نمود.

ایران داوری مرکز تخصصی داوری در ایران است که با حضور مشاوران و داوران مجرب در تمامی موضوعات حقوقی ،آماده پاسخگویی به سوالات تخصصی شما در خصوص داوری شرکت های قانون تجارت و قبول داوری در موضوعات اختلافی شما می باشد.

داوری در شرکت های با مسئولیت محدود

داوری در شرکت های با مسئولیت محدود ،در صورت بروز اختلاف میان شرکای شرکت های با مسئولیت محدود در این نوشتار بررسی می گردد.

چون مشاهده می شود که داوری، به عنوان یکی از روش های حل اختلاف شرکاء در نمونه فرم اساسنامه شرکت های با مسئولیت محدود مورد اشاره قرار گرفته است و شرکاء با امضاء اساسنامه شرکت با مسئولیت محدود که در حقیقت قرارداد شراکت بین آنهاست به حل اختلاف از طریق داوری، متعهد شده اند و بدین ترتیب امکان رجوع به مراجع قضایی را برای خود محدود نموده اند و در هنگام بروز اختلاف این نکته مهم را مورد غفلت قرار می دهند.

در ادامه سلسله مباحث کوتاه و کاربردی خود تحت عنوان بایسته های حقوقی برای سهامداران و شرکاء و مدیران شرکت ها طی این نوشتار، به تشریح چند و چون داوری در اختلافات بین شرکای شرکت با مسئولت محدود می پردازم.

داوری در اختلافات بین شرکای شرکت با مسئولت

داوری یکی از روش های تخصصی، سریع، کم هزینه، کارآمد و غیر دولتی رفع اختلاف است که از گذشته های دور، مورد علاقه و کاربرد بازاریان، کسبه و فعالان اقتصادی ایران بوده است.

در سال های اخیر نیز توجه بیشتری بدان مبذول گردیده و اکنون به عنوان یکی از روش های نسبتاً شناخته شده رفع اختلاف، حتی در اساسنامه شرکت های با مسئولیت محدود ایرانی نیز جای خودش را یافته و به کار گرفته می شود.

اساسنامه شرکت، که در هنگام تاسیس شرکت با مسئولیت محدود همه شرکاء آن را امضاء می نمایند در حقیقت، همچون قرارداد همکاری و شراکت شرکاء عمل می کند و عمل به آن و تعهد به رعایت آن از وظایف و تعهدات همه شرکاء و نیز مدیران شرکت به شمار می رود.

اگر در اساسنامه شرکت با مسئولیت محدود، شرط شده باشد که اختلافات بین شرکاء باید از طریق داوری و حکمیت ، حل و فصل گردد اعم از آنکه شخص معینی به عنوان مرجع داوری و داور، تعیین شده یا نشده باشد شرکاء متعهد خواهند بود در موارد اختلاف بین خود و در صورتی که از طریق مذاکره، موفق به رفع اختلاف و حل مساله نشدند به داوری رجوع نمایند.

به طور مثال اگر در اساسنامه شرکت با مسئولیت محدود، آمده باشد که:

“شرکاء توافق نمودند که اختلافات حاصله بین خود را و شرکت را از طریق داوری و حکمیت حل و فصل نمایند” این بدان معنی است که هیچ یک از شرکای شرکت با مسئولیت محدود نمی تواند در صورت بروز اختلاف با سایر شرکاء و نیز با شرکت، مستقیماً به مرجع قضایی رجوع نماید بلکه ابتدا باید از طریق رجوع به داور و حکم مرضی الطرفین، رفع اختلاف نماید و مادامی که به داوری، رجوع نشده باشد طرح دعوی در دادگاه، ارزش قانونی نخواهد داشت و دادگاه نخواهد توانست در موضوعی که به داوری ارجاع شده است وارد رسیدگی شود.

در فرضی که در اساسنامه شرکت با مسئولیت محدود برای رفع اختلاف بین شرکاء، مرجع یا شخص معینی به عنوان داور مرضی الطرفین مورد قبول قرار گرفته باشد هر یک از شرکاء می تواند مستقیماً به او رجوع و درخواست کتبی خود برای داوری را همراه با تشریح اختلاف پیش آمده و خواسته خود مطرح سازد و اگر از مرجع یا شخص معینی به عنوان داور مرضی الطرفین، نامی نبرده باشد طرفین اختلاف، ناگزیر خواهند بود در زمان بروز اختلاف، برای تعیین داور مرضی الطرفین، توافق کنند و اگر برای تعیین داور مرضی الطرفین به توافق نرسیدند باید از طریق مرجع قضایی برای تعیین داور، اقدام نمایند.

در تعیین داور مرضی الطرفین برای رسیدگی به اختلافات شرکاء :

با یکدیگر یا اختلافات آنان با شرکت، بهتر است داوری انتخاب شود که نسبت به مقررات قانون تجارت در باب شرکت های تجاری و ماهیت و ساختار شرکت با مسئولیت محدود تخصص و اشراف لازم را داشته و در عین حال، متعهد به بی طرفی و رعایت انصاف باشد و از مبانی کارشناسی و شفاف و دقیقی در رسیدگی و صدور رای داوری، پیروی نماید و نیز بهتر است طرفین به هنگام تعیین داور مرضی الطرفین، حدود صلاحیت داور، مدت داوری، ترتیبات خاص مورد نظر برای رسیدگی داور و شیوه ابلاغ رای داور را نیز مشخص نمایند.

ایران داوری به عنوان مرکز تخصصی داوری با حضور داوران و مشاوران مجرب و متخصص در داوری آماده ارائه خدمات خود در خصوص داوری در شرکت های با مسئولیت محدود نیز می باشد.