نحوه قیمت گذاری گاز طبیعی
در قیمت گذاری گاز نقطه تحویل و نحوه انتقال گاز از اهمیت فراوانی برخوردار است.
الف) نقطه تحویل گاز
بر این اساس که نقطه تحویل در کدام محدوده جغرافیایی باشد نحوه قیمت گذاری گاز طبیعی متفاوت است و به تبع آن فرمول قیمت گذاری متفاوت است و از سوی دیگر قیمت منطقه ای گاز طبیعی هم به مانند نفت تعریف شده نیست و تفاوت قیمت زیادی در قراردادهای فروش و قیمت گذاری گاز طبیعی در یک منطقه وجود دارد.
ب) نحوه انتقال گاز طبیعی
مبنی بر آنکه انتقال گاز از طریق خط لوله باشد یا کشتی های LNG قیمت گاز تحویلی متفاوت است و حتی نحوه انتقال آن از طریق روش های تعریف شده در اینکوترمز نیز بر قیمت گذاری گاز طبیعی مؤثر است.
پس از آنکه قیمت پایه تعیین می شود یک فرمولی تعیین می شود که بعد از انقضای مدت اعتبار قیمت پایه که می تواند یک، سه یا پنج ساله باشد بر اساس آن قیمت گاز صادراتی معین می شود این فرمول یک معادله چند وجهی می باشد که مجهولات متعددی دارد که هر یک از آنها فاکتورها و متغیرهای مؤثری به قیمت نهائی گاز را مشخص می کند، از جمله این فاکتورها می توان به شاخص قیمت نفت خام، هزینه بیمه، هزینه حمل، هزینه تولید نفت خام، نرخ تورم سالانه و غیره اشاره نمود.
در هر حال قرارداد فروش گاز بنا به توافق طرفین و متغیرهای مؤثر به قیمت نهائی گاز، در فرمول قیمت گذاری احصاء و مشخص می شود. البته باید توجه داشت که بعد از انقضای مدت اعتبار قیمت پایه، ممکن است در اثر تغییر در متغیرهای اقتصادی نظیر تورم، قیمت پایه توافقی هم تغییر می کند.
به جهاتی که اشاره شد چالش اصلی در قراردادهای فروش گاز، عدم وجود یک شاخص برای تعیین قیمت پایه است به نحوی که قیمت پایه میدان به میدان و پروژه به پروژه متفاوت است البته این قیمت، بسته به چانه زنی طرفین مذاکرات قابلیت تغییر دارد و حتی عواملی نظیر وجود فساد در معامله مانند پرداخت رشوه، به مقامات کشور فرستند، می تواند در کاهش قیمت پایه مؤثر باشد.
